Yeni Dünya Savaşı

İngiltere’de başlayan sanayi devrimi sonrasında öncelikle Avrupa devletleri arasında olmak üzere dünya’da rekabet arttı, sömürgecilik ve silahlanma önem kazandı, Fransa’dan yayılan milliyetçi akımların da etkisiyle 1914 yılında İngiltere, Rusya, Fransa, İtalya, Sırbistan, Japonya, Romanya, Portekiz, ABD, Brezilya ve Yunanistan bir taraf olarak; Almanya, Avusturya-Macar imparatorluğu,  Bulgaristan, Osmanlı Devleti diğer taraf olarak dünya savaşını başlattı. Bu savaşın sonucunda İngiltere ve Fransa Avrupa’nın en güçlü ülkeleri haline geldi, Osmanlı Devleti parçalandı, Rusya’da rejim değişikliği yaşandı.

İkinci dünya savaşı pek çok tarihçiye göre birinci dünya savaşının devamıdır. Tamamlanmamış hesabın görülmesidir. Gururu kırılan Alman halkının yükselen milliyetçi duyguları Hitler’i yaratmıştır, sanayisini süratle geliştiren ve silahlanan Almanlar Avrupa’yı kasıp kavurmuştur. Hitler’in kendisinden zayıf durumda olan İngiltere yerine hammadde temin etmek amacıyla önce Rusya’ya saldırması savaşın Almanya’nın kaybetmesine sebep olmuştur. Rusya, düşünülenin aksine sanayisini ve silahlanmasını tamamlamış, kurnaz bir taktikle Moskova’ya kadar geri çekilerek ve çekildiği yerlerde kendi köylerini yakarak Alman ordusunun yorulmasını ve yeteri kadar erzak temin edememesini sağlayarak savaşı kendi lehine çevirmiştir. ABD’ye kaçan Einstein başta olmak üzere Alman bilim adamlarının ABD’ye Almanya’nın atom bombası üzerinde çalıştığını ve başarılı olması durumunda durdurulmasının imkansız olacağını söylemesi sayesinde, ABD erken davranmış ve Einstein sayesinde atom bombasını üretmiştir. Japonya’ya atılan iki atom bombası yarattığı korkunç yıkım gücü sayesinde bir anda güç dengesini değiştirmiş ve savaş sona ermiştir.

İkinci dünya savaşı sonrasında savaştan galip çıkan diğer devlet olan Rusya’nın da hemen nükleer silahlanmayı başarması sayesinde dünya iki kutup üzerinden soğuk savaşa sürüklenmiştir. Soğuk savaş döneminde yeni bir savaşın çıkmasını ironik bir biçimde nükleer silahlar önlemiştir. Kristal top etkisi olarak bilinen bu durum, bir devletin nükleer silah kullanması durumunda sahip olan bütün devletlerin kullanmasını sağlayacağı ve dünya üzerinde kimsenin kazanamayacağı büyük bir yıkımı yol açacağı korkusudur.

Savaşsız geçen dönemde teknoloji ve ekonomi hızla gelişti, gelişen ekonomi tüketimi canlandırdı, zaten kapitalist sistemin getirdiği ekonomik düzen tüketim üzerine kurulmuştu. Artan tüketim, gelişen teknoloji ve yeni silahlar enerjinin yani petrolün önemini arttırdı. Petrol zengini olan ve birinci dünya savaşı sonrasında parçalanan Ortadoğu bölgesi bu kez petrol savaşlarına neden oldu.

Günümüze geldiğimizde geçtiğimiz yüzyılda sanayileşme ve milliyetçi duyguların yükselmesi ile başlayan anlaşmazlıkların benzer şekilde devam ettiğini görüyoruz. Dünya üzerinde güç sahibi bütün ülkelerde milliyetçi rüzgarlar esmektedir. Küresel ekonomi ve gelir dağılımındaki büyük eşitsizlikler, bölgesel savaşları ve terörü tetikliyor. Suriye’nin geleceği konusunda varılamayan mutabakat nasıl gerçekleşecek? Suriye topraklarında İran generalleri savaşıyor, Rusya havadan bomba yağdırıyor, ABD ve AB savaş uçakları da koalisyon güçleri adı altında bomba yağdırıyor. Türkiye, Rus uçağını düşürüyor. Yuvarlak masa kurularak bir anlaşmaya varılmazsa kim geri adım atacak? Merkel sadece mülteci sorunu yüzünden Türkiye’yi ziyaret etmiyor elbette aynı zamanda Rusya ile olan geçmişten gelen düşmanlığın da sebebi vardır. Birinci dünya savaşında Rusya tarafında olan Fransa ile Putin’in ortak basın toplantısı yapması rastlantı mıdır? Elbette AB içinde Fransa gidip Rusya’dan taraf olmayacaktır ancak dialog kurulabilmektedir anlaşılan.

Bu arada Fransız petrol şirketi Total’in eski CEO’sunun Rusya’da ilginç bir kazaya kurban gitmesi, Rus yolcu uçağının füze ile vurularak düşürülmesi ve hemen sonrasında Paris’te yaşanan büyük terör olaylarını hatırlamakta fayda olabilir.

Birinci dünya savaşı sonrasında ikinci dünya savaşına sebep olan kapanmayan hesap nükleer silahların gölgesinde Suriye üzerinden bir üçüncü dünya savaşına sebep olabilir mi?

ABD’nin önümüzdeki dönem yeni düşmanının Çin olacağını düşünürsek yakın gelecekte yeni bir dünya savaşı olmaz diyebiliriz. Artık Rusya ABD’nin düşmanı değildir, yeni düşman Çin olabilir.

Suriye sorunu ise Rusya ve AB ülkeleri arasında ABD hakemliğinde bir sonuca ulaşacak gibi gözüküyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir