Genel Seçim Sonrası

Genel  seçimlerin vermiş olduğu en net mesaj vatandaşların tek adam rejimi istemedikleri ve çoklu tartışmalar ile ülkenin yönetilmesi gerektiğidir. Genel seçimlere kadar Sayın Erdoğan önderliğinde AKP, “biz yaptık oldu” yaklaşımı ile muhalefetin fikrini hiçbir zaman almadan tek başına kendi istediğine göre ülkeyi yönetmeye çalışıyordu. Son dönemde demokrasi, hukuk ve ekonomi alanında ciddi sorunlar ortaya çıkmıştı.

Genel seçimlerin sonuçlarını yanlış okuyan, yanlış değerlendiren parti bundan sonraki ilk seçimlerde ciddi oy kaybına uğrayabilir. Şu anda yüksel temsil oranına sahip son derece demokratik bir meclis ortaya çıkmıştır. Bu sonucun, partilerin veya kişilerin çıkarları için değil milletin iyiliği için değerlendirilmesi gerekmektedir.

Cumhurbaşkanı olarak Erdoğan görevi en yüksek oyu alan AKP’ye verecektir ve AKP diğer partiler ile koalisyon yapmak üzere görüşmelere, pazarlıklara başlayacaktır. Bu süreç içinde karşısına yolsuzluk iddiaları, bakanların yüce divana gönderilmesi, iç güvenlik paketinin değiştirilmesi, çözüm sürecinin nasıl ilerleyeceği konusu, milli eğitim ile ilgili değişiklikler ve cumhurbaşkanının kendi alanında kalması gerektiği koşulları gelecektir. Bu koşullardan yolsuzluk ve yüce divan konusunda bir taviz vermesi beklenemez, diğer konularda karşı taraftan alacaklarına göre belli ölçülerde tavizler verebilir.

Tayyip Erdoğan için cumhurbaşkanı sınırları içinde kalmak en doğrusu olacaktır, zaten dışına çıkma imkanının bundan sonra pek olacağını sanmıyorum. Seçim döneminde tarafsızlık ilkesini çiğneyerek meydanlara inmesi ve AKP için oy istemesi toplumda çok ciddi tepkilere sebep oldu, bu durumu kendisinin görmemesi mümkün değildir. Eğer AKP önderliğinde bir koalisyon kurulursa yine ülke yönetiminde etkisi devam edebilir ve her ne kadar gücü ciddi oranda azalmış olsa bile yine de belli oranda korumaya devam edebilir. Eğer başka bir parti ile AKP dışında koalisyon kurarsa Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığı dışında herhangi bir gücü kalmayacaktır. Yapabileceği en fazla etki hoşuna gitmeyen yasaları veto etmek ile sınırlı olacaktır. Bir anlamda bir zamanlar Ahmet Necdet Sezer’in içinde bulunduğu duruma düşecektir.

CHP öncelikle hükümet kurma turunun kendisine gelmesini bekleyecektir. Bu yüzden AKP’yi ilk turda geri çevirecektir. Sonrasında MHP ile anlaşmaya çalışabilir ve oldukça mümkün gözüküyor ancak eskiden beri gelen Bahçeli’nin oyun bozan tutumunun devre dışı kalması gerek yoksa zaten erken seçin dışında başka çare kalmaz ya da bir CHP – AKP koalisyonu olabilir.

MHP bu seçimlerden sonra kilit parti durumuna gelmiştir ancak böyle durumları eski örneklere baktığımızda Bahçeli’nin pek iyi yönetemediğini görüyoruz. Eğer iyi yönetirse AKP’den kendisine oy kaymaları devam eder, yönetemezse erken seçim dahil yapılacak ilk seçimlerde ciddi oy kaybeder gözüküyor.

HDP bu seçimlerden gerçek anlamda zaferle çıkmış tek partidir. Yapacağı en iyi işler PKK’nın tasfiyesi ve Öcalan’ın etkisizleştirilmesi olacaktır. Bunları yaparsa güç kazanmaya devam eder, yapmazsa bir sonraki seçimlerde baraj sorunu yaşar. AKP ile koalisyon yapmama sözüne sadık kalacağını bekleyebiliriz, MHP ile de yakınlaşmak isteyebilir ve CHP ile koalisyona zaten girebilir. Bu durumda MHP belirleyici olacaktır.

AKP’nin hükümet dışında muhalefet olarak kalması işine gelebilir ancak hakkında çok sayıda bulunan yolsuzluk iddialarını ve yargı süreçlerini nasıl yöneteceği sorun olabilir. Erdoğan gerçek bir cumhurbaşkanı gibi davranabilirse bu süreçten avantajlı çıkabilir. Bir sonraki olağan seçimlerde yine partinin başına geçerek yeniden oyları yükseltebilir ancak kendisini cumhurbaşkanı olarak yıpratmaması ve yolsuzluk iddialarından kurtulması gerekir.

Özet olarak AKP için en uygun senaryo MHP ile yapacağı bir koalisyondur, Türkiye için en uygun birinci senaryo CHP – AKP, ikinci senaryo ise CHP – MHP – HDP koalisyonudur.